Jam ci



Na początku było słowo...

…a potem pojawił się chaos.

Tak się czasami dzieje, nie tylko w następstwie czytania zbójeckich książek. Tak się dzieje dzisiaj w ogóle. Nieliczni, poślubieni żelaznej logice i dyscyplinie, nie dają się zasypać stosem słów. Ja dałem się zasypać.

Pozwolę sobie kontynuować żonglowanie słodkimi bon motami: dzisiaj za słowem nie stoi rzeczywistość. To słowo tworzy rzeczywistość. Słowo jest jedyną rzeczywistością. Szczęśliwi – i godni podziwu – ci, którzy potrafią wyjść poza tę zależność. Ostatnio mniej czytam, nie tylko beletrystyki, w tym literatury pięknej, ale literatury w ogóle, szczególnie tej, która próbuje powiedzieć coś o człowieku. Wziąłem za to lupę i patrzę na szczegóły. Na mikroświat. Uciekłem.

Pamięta ktoś doktora Szumana z tak okrutnie poniewieranej w szkołach „Lalki” Bolesława Prusa? Otóż w powieści tej, modernistycznej z ducha, autor rejestruje upadek ostatniego wielkiego gmachu naszej cywilizacji, gmachu, który musiał upaść – scjentyzmu. Pardon, nie tyle upadek, co raczej świadomość, że nie da się przy jego pomocy opisać wielu aspektów człowieczego losu. Jest po prostu nieadekwatnym narzędziem do tego typu opisów. A próbowano przecież! I do historii, i do nauk społecznych, i religii. Nie wychodziło. Doktor Szuman jest egzemplifikacją wzajemnego niepogodzenia scjentyzmu i losu człowieka. Pragnienie opisania ludzi – w ich istocie – dzięki badaniom nad włosami niesie ogromny ładunek tragikomizmu. Pokazuje małość scjentyzmu wobec pytań, które pojawiły się, nomen omen, po tym, jak ten sam scjentyzm podważył absolutyzm wartości i prawdy objawione.

Dlaczego o tym piszę? Bo trochę wzorem doktora Szumana szukam ostatnimi czasy niszy, w której można znaleźć odpowiedzi; a nawet jeśli nie można, to przynajmniej takiej, która odsunie pytania o nasz los na dalszy plan. Mikroświat języka, owadzi świat – to bezpieczne nisze.

Ale oczywiście sam siebie oszukuję. Oczywiście nie ucieknę od tego. Oczywiście, nawet na tym blogu da to o sobie znać. Nie tylko o langue będzie tu mowa, o wielopoziomowym parole – również.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz